HOOR EENS EVEN!

Een tentoonstelling over Doofheid, slechthorendheid en inclusieve zorg

illustraties van oren en handen, titel tentoonstelling hoor eens even!

WELKOM IN DE WERELD VAN DOVEN EN SLECHTHORENDEN

Ga er eens goed voor zitten en kijk eens even om je heen. Sluit je ogen. Open je oren. Wat hoor je allemaal? Wat is het gehoor van andere mensen?

Doof

Dove mensen hebben geen auditieve beperking, want orale communicatie staat voor hen niet op de eerste plaats. Zij vormen een culturele minderheidsgroep in Nederland en hebben een eigen, visuele taal: de Nederlandse Gebarentaal.

Slechthorend

Slechthorenden ervaren het wegvallen of vervormen van geluid. Hun gehooromgeving kan dus heel divers zijn en leiden tot obstakels in communicatie. Hoortoestellen kunnen een hulpmiddel zijn, maar geen oplossing. Ondanks hoortoestel of cochleair implantaat blijven slechthorenden en laat- en plotsdoven in meer of mindere mate slechthorend.

Slechthorend vs Doof

Doofheid en slechthorendheid vormen geen eenvormig geheel. De wereld van Doven en slechthorenden is divers samengesteld.

Wat is Dovencultuur eigenlijk?

Welke drempels komen dove en slechthorende patiënten tegen in de zorg? Wat zou moeten verbeteren zodat de zorg voor hen ook goed toegankelijk is?

Kan een arts ook doof of slechthorend zijn?

illustratie van drie gebarende mensen, titel dovencultuur & gebarentaal
Mannequinhoofd met twee handen die 'gebaren' uitbeelden.

DOVENCULTUUR & GEBARENTAAL

doof of Doof?

Wist je dat er een belangrijk verschil bestaat tussen ‘doof’ als zwaar gehoorverlies, en ‘Doof’ als identiteit?

Mensen die Doof zijn, hebben een eigen identiteit en cultuur ontwikkeld, de Dovencultuur. Kennis van de Dovencultuur is belangrijk voor iedereen, maar zeker voor een goede dokter-patiëntrelatie en effectieve zorg.

DE GESCHIEDENIS VAN DE DOVENCULTUUR

Doven zien doofheid niet als een beperking, want ze hebben als motto:

‘Wij kunnen alles, behalve horen’

Ze vormen een culturele minderheidsgroep met een rijke taal en cultuur – en dus ook met eigen identiteit en gebruiken.

Tegelijkertijd zijn Doven altijd al onderdeel geweest van de grotere samenleving.

Schilderij Schaatsenrijden in een dorp, van de dove Hendrick Avercamp, ca. 1610

Schaatsenrijden in een dorp, Hendrick Avercamp, c. 1610. Rijksmuseum, Amsterdam.

Schaatsenrijden in een dorp, Hendrick Avercamp, c. 1610. Rijksmuseum, Amsterdam.

Schaatsrijden in een dorp

De dove schilder Hendrick Avercamp is nog steeds beroemd om zijn mooie winterlandschappen.

Geïllustreerde prent van het handalfabet van L'Epee en Guyot.

Het handalfabet van Abbé de l'Epée en Henry D. Guyot.

Het handalfabet van Abbé de l'Epée en Henry D. Guyot.

Gravure van gebaren van John Bulwer, ca 1650

Gebaren van John Bulwer, afbeelding van ca. 1650

Gebaren van John Bulwer, afbeelding van ca. 1650

Een voorbeeld uit het geïllustreerde handalfabet boek van J.L. Mörser

Schriftje met handenalfabet van J.L. Mörser, c. 1800. Klik op de afbeelding om het hele schriftje te bekijken!

Schriftje met handenalfabet van J.L. Mörser, c. 1800. Klik op de afbeelding om het hele schriftje te bekijken!

Sinds de 17e eeuw doen wetenschappers onderzoek naar het karakter van gebaren van Doven, want een groot deel van alle communicatie gaat via mimiek en lichaamstaal.

In situaties wanneer orale communicatie niet mogelijk is – zoals in sport, het verkeer, of in gebed – zwaaien en steken Doven, maar ook horenden, hun duim op of maken ze gebaren.

Docenten beginnen de gebaren van Doven steeds serieuzer te nemen en systematisch in kaart te brengen.

John Bulwer (1606–1656), een Engelse arts en filosoof, probeerde de woordenschat in handgebaren en lichaamsbewegingen vast te leggen en publiceerde in 1644 Chirologia, of de natuurlijke taal van de hand, naast een begeleidende tekst Chironomia, of de kunst van Manual Rhetoric, een geïllustreerde verzameling hand- en vingergebaren die bedoeld waren voor een redenaar om te onthouden en uit te voeren tijdens het spreken.

Een tekening van het scholencomplex met het monument voor  Professor Guyot aan de Ossenmarkt te Groningen.
Tekening van de binnenkant van het  Doveninstituut van Guyot waar je leerlingen in een lokaal ziet. Linksboven een prent van Guyot zelf. Linksonder een certificaat voor het 50 jarig bestaan van het instituut.
Foto's van Dovenscholen toen en nu.
Een tekening van het scholencomplex met het monument voor  Professor Guyot aan de Ossenmarkt te Groningen.
Tekening van de binnenkant van het  Doveninstituut van Guyot waar je leerlingen in een lokaal ziet. Linksboven een prent van Guyot zelf. Linksonder een certificaat voor het 50 jarig bestaan van het instituut.
Foto's van Dovenscholen toen en nu.

In 1790 opent ds Henri Daniel Guyot de eerste Nederlandse Dovenschool in Groningen.

Vanaf de begintijd van het onderwijs aan Doven leren de kinderen samen in Gebarentaal. Als ze hun school verlaten houden ze contact met elkaar, vinden ze werk en trouwen ze.

In de loop der tijd zijn in Nederland meerdere speciale Dovenscholen opgericht. In recente jaren zijn die gefuseerd tot Kentalis en Auris.


De Doven uit de verschillende Dovenscholen vormen een eigen gemeenschap en ontwikkelen een eigen cultuur.

"Ont-stommers"?

Bekijk hier videofragment 'De Doven' uit De Hokjesman (VPRO, 2014).

Het verbod op gebaren en een videofragment van De Hokjesman, “De Doven” (VPRO).

In 1880 vond het internationale
congres over dovenonderwijs plaats te Milaan.

De (horende) docenten besloten hier dat gebarentaal de integratie in de weg zat. Men besloot dat Dove kinderen moesten leren spreken.

Tot 1980 werd de natuurlijke taal van Doven onderdrukt. Dove mensen bleven onderling wel gebaren, maar niet in contact met horende mensen.

Nadat in de jaren tachtig gebaren worden toegelaten, ontwikkelt de Nederlandse Gebarentaal (NGT) zich snel. Net zoals alle andere talen heeft NGT een eigen grammatica en regionale varianten (dialecten). Ook bestaan poëzie en gebarentaalkunstenaars.

NGT wordt in 2021 officieel erkend door de Nederlandse staat.

Nu is er een veel grotere zichtbaarheid van Gebarentaal.

Steun van de Tweede Kamer aan de wet erkenning NGT / Van Dale Basiswoordenboek Nederlandse Gebarentaal / Gebarentolk persconferenties / film CODA, Oscar winnaar 2022 / Gebarentolk NOS (Jeugd)Journaal / Strictly Come Dancing winnares Rose Ayling-Ellis

Steun van de Tweede Kamer aan de wet erkenning NGT / Van Dale Basiswoordenboek Nederlandse Gebarentaal / Gebarentolk persconferenties / film CODA, Oscar winnaar 2022 / Gebarentolk NOS (Jeugd)Journaal / Strictly Come Dancing winnares Rose Ayling-Ellis

Next Generation Speaks x Sencity Festival: (Un)spoken Lab

Voorvechters

Klik op de afbeelding om een fragment uit de documentaire “Sam Pattipeiluhu” (Swedoro, 2021) te bekijken!

Klik op de afbeelding om een fragment uit de documentaire “Sam Pattipeiluhu” (Swedoro, 2021) te bekijken!

Eén van de voorvechters van de
Nederlandse Dovengemeenschap was Sam Pattipeiluhu (1950–1996). Als Dove leraar en orthopedagoog, was hij grondlegger van de opleiding leraar/tolk Nederlandse Gebarentaal (NGT).

Sinds de jaren tachtig mogen gebaren in het onderwijs gebruikt worden. Sinds 1995 is tweetalig onderwijs ingevoerd op scholen van doven.

Boek Peter van Veen ‘Branieschopper in een stille wereld’ (2020) / Boek Johan Wesemann ‘Virtueel dovendorp’ (2020)

Boek Peter van Veen ‘Branieschopper in een stille wereld’ (2020) / Boek Johan Wesemann ‘Virtueel dovendorp’ (2020)

Een andere voorvechter is Johan
Wesemann (1944). Hij maakt zich hard voor de emancipatie van doven.

Zijn strijd tegen horenden, de macht van de doveninstituten en de politieke onwil maakten hem tot een rebel. Hij zet zich met hart en ziel in voor de doven: voor hun cultuur, de gebarentaal en voor een gelijkwaardige plek in de samenleving.

Foto van Lianne Westenberg (2022)

Foto van Lianne Westenberg (2022)

Ook Lianne Westenberg zet zich in voor de Dovencultuur.

“Mijn naam is Lianne en ik ben
afgestudeerd als antropologe. Daarnaast werk ik als museumgids bij Amsterdam Museum en de Hermitage waar ik rondleidingen geef in gebarentaal. In de werkgroep Culturele Erfgoed Doven van Dovenschap houd ik me bezig met dovengeschiedenis.”

illustratie van hoe geluid bij slechthorenden binnenkomt, titel slechthorendheid
Mannequinhoofd met gehoortoeter, een acoustisch gehoorapparaat, uit c. 1900.

SLECHTHORENDHEID

Weg met onze schuchterheid!

Vormen van gehoorverlies kunnen optreden door ziekte, ongeluk, langdurige blootstelling aan hard geluid en ouderdom.

Hoe ervaren mensen slechthorendheid? En welke oplossingen hebben ze bedacht om obstakels in communicatie te overwinnen?

WEG MET ONZE SCHUCHTERHEID!

OorCheck heeft simulaties van verschillende gradaties van slechthorendheid. Klik en ervaar zelf hoe het klinkt.

Voorbeeld van één van de testvragen van oorcheck.nl

De opkomst van gehoorverlies kan allerlei gevoelens teweegbrengen.

Rouw om het verlies van het gehoor

Pijn door aanhoudend piepgeluid of andere geluiden in je hoofd (tinnitus)

Eenzaamheid en gevoelens van buitensluiting, omdat je bijvoorbeeld geen grapjes meekrijgt

Schaamte voor misverstanden

Vermoeidheid door extra moeten opletten op mimiek, beweging van lippen

Frustratie of verlegenheid om continue ‘wat zeg je?’ te moeten zeggen

‘Horen is meer dan alleen luisteren: er komen cognitieve functies bij kijken’ / Klik op de afbeelding om het artikel in Trouw over het onderzoek van Hoogleraar Sophia Kramer te lezen!

‘Horen is meer dan alleen luisteren: er komen cognitieve functies bij kijken’ / Klik op de afbeelding om het artikel in Trouw over het onderzoek van Hoogleraar Sophia Kramer te lezen!

Uit onderzoek van neuropsycholoog en hoogleraar Sophia Kramer blijkt dat
er door gehoorverlies een relatie kan ontstaan met dementie. Mogelijke oorzaken daarvan zijn gebrek aan sociale contacten en gebrek aan prikkels. Het is dan ook van het grootste belang dat ouderen met gehoorverlies dat niet kan worden behandeld, gebruik maken van gehoorapparaten.

Veel mensen met plots- of laatdoofheid krijgen te maken met een identiteitsissue:

“Wie ben ik nu ik gehoorverlies heb?”

Ze ervaren onzekerheid van baan of inkomstenverlies door gehoorproblematiek op latere leeftijd. Dit gaat voorbij de patiënt, want het treft de hele gezinssituatie. In veel ziekenhuizen ontbreken psychologen en maatschappelijk werkers in de aanpak van gehoorverlies.

Om psychologische problemen te voorkomen is het aanstellen van een team psychologen en maatschappelijk werkers in
KNO-afdelingen van ziekenhuizen geen onnodige stap.

Regina Bijl werkt als HoorCoach in Nederland en België. Klik op de afbeelding om meer te weten te komen!

Regina Bijl werkt als HoorCoach in Nederland en België. Klik op de afbeelding om meer te weten te komen!

Slechthorenden kunnen ook verwezen worden naar een zogenoemde ‘hoorcoach’.

Gehoorapparaten zijn bedoeld als hulpmiddel voor slechthorende mensen, maar deze mensen zullen opnieuw moeten leren horen.

Het zorgvuldig aanpassen van deze hulpmiddelen aan de gebruiker kost tijd en training.

Gehoorapparaten versterken al het geluid, dus ook achtergrondgeluid. Het kan weken of zelfs maanden duren voordat een slechthorende gewend is te horen met de kunstmatige geluiden van het gehoorapparaat. En dan nog zullen anderen rekening moeten houden met de slechthorende.

Boek van Nederlandse Vereniging van Slechthorenden (voorloper van Stichting Hoormij/NVVS) ‘Weg met onze schuchterheid’ (2008)

Boek van Nederlandse Vereniging van Slechthorenden (voorloper van Stichting Hoormij/NVVS) ‘Weg met onze schuchterheid’ (2008)

Slechthorenden vinden veel steun bij verenigingen en stichtingen om elkaars belangen te behartigen. In 1907 verschijnt het maandblad Het Gehoor en in 1910 wordt de Bond voor Slechthorenden opgericht.

Tegenwoordig bestaan er ook lokale verenigingen.

Foto van Wies Groeneveld / Klik op de afbeelding om naar het boek te gaan!

Foto van Wies Groeneveld / Klik op de afbeelding om naar het boek te gaan!

“Ik ben Wies Groeneveld, auteur van het boek Een en al oor. In mijn kindertijd ben ik door meningitis slechthorend geworden. Door otosclerose werd ik later helemaal doof. Sinds 2014 heb ik een cochleair implantaat. Dat is mijn redding. Ik vang slechts aan één oor geluiden op, zodat ik vaak niet weet waar geluiden vandaan komen. Lastig, zeker in het verkeer.”

"Ik leef in een horende omgeving. Er is veel concentratie nodig om zoveel mogelijk mee te krijgen. Zeker in situaties waarin veel geluiden door elkaar heen klinken. Ik moet extra opletten op beweging van lippen en mimiek. Deze inspanningen kosten bakken met energie."

Klik op de afbeelding om het artikel te lezen!

Klik op de afbeelding om het artikel te lezen!

“Ondanks de huidige technische mogelijkheden om achtergrondgeluiden te dempen, is dit probleem helaas nog niet opgelost. Geluiden die ik wil horen, hoor ik vaak niet of verre van optimaal. In Amerika loopt momenteel een onderzoek naar de mogelijkheid van hersengestuurde gehoorapparaten, waarmee je juist de voor jou relevante geluiden kan horen. Makkelijk is dat niet, maar met artificiële intelligentie lijkt het volgens de onderzoekers in principe mogelijk te zijn.”

"Zou zoiets ook bij cochleair implantaten toegepast kunnen worden? En zou ik zoiets nog mogen meemaken?"

Museum Rotterdam

Museum Rotterdam

Ruben C. werd doof geboren en kreeg veel steun van zijn familie. Als kind droeg hij een Oticon gehoorapparaat met trilfunctie in een speciaal hesje onder zijn kleding. Het hele gezin verhuisde naar Rotterdam, zodat Ruben daar naar de dovenschool kon en niet uit huis hoefde.

Ruben woont nu op zichzelf, maar krijgt nog steeds steun van zijn familie.

Zelfportret van Sir Joshua Reynolds (TATE)

Zelfportret van Sir Joshua Reynolds (TATE)

De beroemde portretschilder Sir Joshua Reynolds (1723–1792) was vanaf zijn 25e slechthorend, maar maakte gebruik van een gehoortoeter en maakte ook zelfportretten als dove.

Portret van Harriet Martineau Margaret Gillies (Scottish National Portrait Gallery, Edinburgh)

Portret van Harriet Martineau Margaret Gillies (Scottish National Portrait Gallery, Edinburgh)

Sociologe Harriet Martineau (1802–1876) beweerde dat het gehoorhulpmiddel altijd zichtbaar moest zijn, zodat mensen duidelijk gingen spreken.

Sommige slechthorenden versieren hun gehoorapparaat, of fashion designers ontwerpen gehoorapparaten.

Afbeelding van acteur en activist Chella Man’s sieraden collectie in samenwerking met modemerk Private Policy

Afbeelding van acteur en activist Chella Man’s sieraden collectie in samenwerking met modemerk Private Policy

Afbeelding van Deafmetal Hearing Device Jewelry

Afbeelding van Deafmetal Hearing Device Jewelry

illustratie van een ci dragend persoon die de ander nog steeds niet goed kan verstaan, titel cochleair implantaat
Mannequinhoofd met een cochleair implantaat.

COCHLEAIR IMPLANTAAT

Het cochleair implantaat (CI) is een zeer geavanceerde technologie, gericht op mensen voor wie gewone gehoorapparaten niet goed genoeg zijn.

Is het daarmee het wondermiddel voor alle soorten slechthorendheid? Is het een bedreiging voor de Dovencultuur?

Hoe ervaren mensen het CI eigenlijk?

HOE WERKT EEN COCHLEAIR IMPLANTAAT?

Anders dan hoortoestellen die het geluid alleen versterken, omzeilt een CI het beschadigde binnenoor en stimuleert direct de gehoorzenuw in het slakkenhuis. Het bestaat uit een inwendig en uitwendig deel.

Met een CI kunnen mensen die geen of een gering restgehoor bezitten, in beperkte mate, weer klanken, geluiden en spraak waarnemen.

Het CI kent een veelbewogen geschiedenis. Sommige mensen geven een te rooskleurig beeld van de werking van het CI. Hierdoor krijgen mensen onrealistisch hoge verwachtingen.

Anderen ontkennen de mogelijkheden van het CI of proberen het weg te zetten als een gevaar voor de Dovencultuur.

Het is daarom extra belangrijk dat we een getrouw en realistisch beeld presenteren.

Artikel in Ukrant ‘Het krast, het gromt, het grauwt’ (2019)

Artikel in Ukrant ‘Het krast, het gromt, het grauwt’ (2019)

Dit interactieve artikel gaat over het CI en hoe dragers van het CI geluid (kunnen) ervaren. De geluidsweergave is niet voor iedere CI-drager hetzelfde, maar deze audiofragmenten komen nog het meest in de buurt van wat een deel van de CI-dragers ervaart.

Bezoek OPCI voor betrouwbare en recente informatie over het CI

Bezoek OPCI voor betrouwbare en recente informatie over het CI

OPCI is de afkorting voor Onafhankelijk Platform Cochleaire Implantatie. Eind 2005 zijn de belangenorganisaties voor doven en slechthorenden hun krachten gaan bundelen op het gebied van CI. OPCI is een werkgroep die valt onder het Platform doven, slechthorenden en tos.

Stuart Blume, Grenzen aan genezen (2006)

Stuart Blume, Grenzen aan genezen (2006)

In Grenzen aan genezen geeft Stuart Blume een persoonlijk verslag van zijn strijd om de doofheid van zijn kind te accepteren, en behandelt hij, meer algemeen, de ethische kwesties die de toepassing van moderne medische technieken met zich meebrengt.

“Spraakverstaan in een lawaaiige omgeving blijft lastig. Een hoorhulpmiddel is fijn, want het brengt spraak dichterbij.”

“Praatprogramma’s met ondertiteling is nog altijd fijn.”

“Muziek klinkt voor de helft van CI-dragers aangenaam...

voor de andere helft klinkt het vals.”

“Sociaal contact is dankzij de CI verbeterd, maar luisteren en horen blijft voor veel CI-dragers nog steeds vermoeiend.”

“Tolken zijn ook voor CI-dragers van belang. Deze voorziening moet worden uitgebreid.”

“Mensen vergeten wel eens dat CI-dragers nog steeds doof zijn.”

Nu wordt één implantaat vergoed,
terwijl veel mensen baat zouden kunnen hebben van een tweede CI. Gezien de hoge kosten kunnen alleen welgestelden zich een tweede CI veroorloven.

Gezondheidsongelijkheid speelt al een rol bij één CI, ondanks dat deze door de zorgverzekering wordt vergoed. Maar gebruikskosten door slijtage worden niet vergoed. Voor mensen met een klein budget kan bijvoorbeeld een kapotte microfoon financiële problemen geven.

Sommige politieke partijen willen dat als mensen 70+ zijn, ze niet meer in aanmerking komen om een CI vergoed te krijgen.

Gelukkig is dat nu niet het geval en kan je altijd in aanmerking komen.

Kinderen en jongeren met een CI zijn voornamelijk doof of zeer (progressief) slechthorend geboren, met als gevolg dat de taalontwikkeling bij velen van hen niet altijd goed tot stand is gekomen.

Foto gemaakt in het Birmingham Children’s Hospital

Foto gemaakt in het Birmingham Children’s Hospital

Volwassenen met een CI zijn voornamelijk
progressief slechthorend, plotsdoof of laatdoof geworden. Velen van hen zijn vertrouwd met de horende wereld en hebben daar deel van uitgemaakt.

Ervaringen met CI

Portretfoto van Anita van der Weg

“Ik onderschatte hoe ermee om te gaan”

Anita van der Weg is woonachtig in Rotterdam. Door een genetische ziekte werd ze slechthorend. Dat was moeilijk en zwaar voor haar. “Ik heb daar heel veel moeite mee gehad dat te accepteren. Mensen gaan je anders behandelen.”

Op vakantie kwam ze Henk tegen die een CI droeg. Het maakte haar nieuwsgierig. “Die kan je toch alleen krijgen als je helemaal doof bent?” dacht Anita. Dat bleek niet zo. Ze ging het traject in en sinds 2017 heeft ze een CI. Maar ze onderschatte hoe met het CI om te gaan. “Ik hield afstand van mensen en raakte in een depressie. Het hielp niet dat de schrijftolk werd geweigerd bij de psychiater.”

Door een herseninfarct werd ze ook nog eens afgekeurd. Maar nu werkt ze als vrijwilliger bij een sportvereniging. Het helpt haar het rouwproces te verwerken en hulp te accepteren. “Ik sta ’s ochtends op en het CI gaat aan. En ’s avonds gaat hij weer uit.”

“In de sportkantine moeten mensen soms iets drie keer tegen me zeggen. Met een CI blijf ik slechthorend, maar nu ik dat accepteer, ben ik een gelukkiger mens geworden.”

Portretfoto van Jaap van Ewijk

Limited Hearing

Limited Hearing

“Het is echt mijn maat”

Jaap van Ewijk woont in Breukelen, is vader van twee dochters en heeft 4 kleinkinderen. 20 jaar geleden werd hij plotsdoof aan het linkeroor; 6 jaar geleden rechts plotsdoof. Hij had een eigen bedrijf, maar dat heeft hij verkocht. “Ik ging van 80 uur naar 0 uur.” Tijdens een huiskamerbijeenkomst kreeg hij meer informatie over het CI. “Ik ben toen naar het UMC in Utrecht gegaan en zei ‘Doe mij zo’n ding’, maar dat werkte niet zo.”

“Ik heb het nooit als rot ervaren om een CI te hebben. Ik was blij om weer wat te horen. Ik heb Nederlands met ondersteunende Gebaren (NmG) mogen leren. Tegelijk werk ik met alles: de Roger Pen microfoon, reservebatterijen altijd mee, streamen van de TV. Het CI is echt mijn maat geworden.

“Ik was verplicht om naar GGMD te gaan. ‘Wat moet ik bij die zielenknijpers?’ dacht ik. Maar ik leerde daar dat je gewoon moet uitstralen dat je slechthorend bent. Dat ben ik gaan doen.”

“Zeker op de fiets, want het irriteert me dat het CI dan zo ruist. Ik werd wel eens uitgescholden door wielrenners, omdat ik ze niet hoorde bellen. Daarom heb ik toch maar zo’n bordje ‘Limited Hearing’ opgedaan. Nu halen ze me in, draaien ze zich om en zeggen ‘DANK U WEL’. Alsof ik gestoord ben!”

Portretfoto van Ingrid Cuppen

“Ik richt me nu op datgene wat wel kan”

Ingrid Cuppen, 43 jaar, woont in Leunen in Noord-Limburg. Op haar 28e kwam ze erachter dat ze slechthorend was. Er waren al signalen, maar één en ander moet gebeuren voordat het tot je doordringt.

“Ik ben met hoortoestellen begonnen: onzichtbaar, want ik schaamde me. Totdat ik in 2017 op m’n werk uitviel. Ik was constant aan het overcompenseren. Toen heb ik besloten het CI-traject in te gaan. Het is heel positief uitgepakt. Ik heb dingen teruggekregen in het leven die ik had gemist.”

“Het CI heeft ervoor gezorgd dat ik ander werk ben gaan zoeken. Ik werk nu voor Ctalents, een bureau voor visueel en auditief beperkten op de arbeidsmarkt. Ik richt mijn aandacht op wat wel kan. En als het niet lukt, dat ik mijzelf motiveer om uit te zoeken hoe het wel kan, waar ik mij veilig bij voel.”

“Soms doe ik mijn processor (CI) ook wel eens af, als het te druk wordt in huis. Ik heb een partner en twee dochters. Even die prikkels weghalen en mezelf 5 minuten rust gunnen.”

Portretfoto van Henk van Rees

“Ik laat graag mijn CI zien, want ik ben er trots op”

Henk van Rees is 66 jaar, samenwonend in Voorburg en trotse opa van twee mooie kleindochters. Hij houdt van lezen en reizen naar warme bestemmingen. Henk was horend en hij werkte bij een grote zorgverzekeraar. Door een ongeval in 1996 werd hij plotsdoof. 

Toen Henk 16 jaar later een CI kreeg, betekende dat een grote verandering. “In 2013 ben ik actief geworden voor OPCI (Onafhankelijk Platform Cochleaire Implantatie). Ik ben actief als lid van de stuurgroep, belangenbehartiger en voorlichter. Ik volg mensen in hun traject en daarna. Ik vind het geweldig als ze ondanks de obstakels weer werk vinden en die weten te houden.”

“Als mensen praten over iets wat mij niet interesseert, kan ik gewoon m’n CI uitdoen. Mijn partner is niet van het voetbal. Dan stream ik het geluid direct naar mijn CI en dan heeft zij er geen last van.”

“Ik voel nog steeds een drempel om met speldjes of bordjes zichtbaar te maken dat ik een gehoorprobleem heb. Ik laat liever mijn CI zien, want ik ben er trots op en het levert mooie gesprekken op.”

illustratie van een slechthorend patient die de arts niet kan verstaan vanwege zijn mondkapje, titel drempels in de zorg
Mannequinhoofd met mondkapje met doorzichtig venster

DREMPELS IN DE ZORG

In Nederland zijn ongeveer 1,5 miljoen mensen doof of slechthorend.

Hoe ervaren zij de zorg? En hoe kunnen ze het best worden benaderd als ze medische hulp zoeken?

HOE ERVAREN DOVEN EN SLECHTHORENDEN DE ZORG?